Para podczas zalotów z jeziora Izabal
Cincelichthys bocourti, para podczas zalotów z jez. Izabal. W akwarium Dana Woodlanda, Cleveland, Ohio.Zdjęcie wykonał Don Danko. Określa Juan Miguel Artigas Azas

Rodzina
Cichlidae

Podrodzina
Cichlinae

Plemię
Therapsini

Rodzaj
Cincelichthys

Status
prawidłowy


Opiekun

Opublikowany:

Ostatnia aktualizacja:
15-lip-2015

Cincelichthys bocourti (Vaillant & Pellegrin, 1902)


Tłumacz: Piotr Koba (30-sie-2015)

Oryginalny opis jako Neetroplus bocourti:

ZooBank:18131267-24B7-479F-824F-C80F8D0703F0.

  • Vaillant, Leon Louis & J. Pellegrin. 1902. "Cichlidés nouveaux de l'Amérique Centrale". Bulletin du Musée National d'Histoire Naturelle. 8; pp 85-86 (crc00021)

Historia nazewnictwa:

Zamieszkiwane kraje:

Etymologia: Gatunek ten nazwano na cześć Marie Firmin Bocourta (1819-1904), francuskego zoologa, który zebrał materiał typu w Gwatemali.

Nazwy popularne: Chisel-tooth cichlid (literature, English), Golden mojarra (literature, English), Mojarra de oro (native, Spanish).

Typy: holotype: MNHN 94-241 (1).

Holotyp o długości standardowej 140 mm (183 mm długości całkowitej) złowiony w jeziorze Izabal przez M.F. Bocourta w czasie jego ekspedycji do Gwatemali podjętej w latach 1864 – 1867, jest przechowywany w Muséum National d'Histoire naturelle [Paris] z oznaczeniem MNHN 94-241.

Diagnoza taksonomiczna: Dotychczas nie przedstawiono diagnozy rozpoznawczej dla Cincelichthys bocourti. C. bocourti jest pielęgnicą o owalnym kształcie ciała, które jest wysokie (jego wysokość stanowi połowę długości standardowej), głową o długości 1/3 długości standardowej i podstawą płetwy ogonowej o niemal takiej samej wysokości jak długości. Płetwa ogonowa jest zaokrąglona. Oczy są małe, stanowią około jedną czwartą długości głowy. Układ twardych-miękkich promieni płetwy grzbietowej przedstawia się następująco: XVI-13 a odbytowej V-10. Płetwy piersiowe ledwie sięgają początku płetwy odbytowej. U żywych okazów ciało ma złoto-pomarańczową barwę, a głowa zieloną. Na bokach występuje sześć bądź siedem prostych, pionowych pasów, słabo widocznych w szacie neutralnej i wyraźnie zaznaczonych w barwach dominanta lub w szacie godowej.

Cincelichthys bocourti można z łatwością odróżnić od najbliższej krewnej, Cincelichthys pearsei, posiadaniem 13 zamiast 14 miękkich promieni płetwy grzbietowej, większym okiem (27% zamiast 18% długości głowy), fałdem dolnej wargi przedzielonym wąsko, a nie szeroko, ostatnim twardym promieniem płetwy grzbietowej nieco dłuższym zamiast nieco krótszym niż połowa długościgłowy, płetwą piersiową tylko nieznacznie krótszą zamiast stanowiącej 80% długości głowy, płetwą ogonową zaokrągloną zamiast równo ścięte, a dolna część boki jest pozbawiona ciemnego obszaru (Hubbs, 1936:279). Ta ostatnia cecha jest dość charakterystyczna.

Rozmiar: Greenfield i Thomerson (1997:195) za minimalną długość standardową podają około 200 mm. Dan Woodland (2001:17) donosi o samcach rosnących do 35,5 cm długości i 15 cm wysokości, a samice do 25 cm długości. Rozbieżność jest zrozumiała jeżeli weźmiemy pod uwagę nieliczne zakonserwowane okazy.

Dymorfizm płciowy: Brak oczywistych różnic pomiędzy płciami poza samcami osiągającymi większe rozmiary niż samice. Niemniej jednak ze względu na pokaźną wielkość C. bocourti rozróżnienie płci na podstawie pokładełek nie powinno stanowić problemu. Pokładełko samca jest zwykle zaostrzone, podczas gdy u samicy jest ono bardziej tępe.

Lokalizacja typu: Jezioro Izabal, Gwatemala.

Występowanie: Zasięg występowania Cincelichthys bocourti jest podany w pracy Millera (1966:792) i obejmuje jezioro Izabal oraz dolną Rio Polochic na atlantyckim stoku Gwatemali. Jednakże w 1984 roku Ross Socolof (Socolof, 1984) sfotografował dorosłego osobnika, który został upolowany przy pomocy kuszy przez Jamesa Thomersona w Rio Moho w Belize, co rozciągałoby zasięg tych ryb co najmniej o tyle w kierunku północnym. Jej obecność w Belize została potwierdzona przez Greenfielda i Thomerson (1997:195), którzy wspominają o dodatkowym osobniku złowionym w rzece Temash. Jest to ryba rzadka na całym swoim znanym obszarze występowania.

Lokalizacje: Lake Izabal (Gwatemala, type locality).

Siedlisko: Jezioro Izabal będące lokalizacją typu to dosyć płytki (do 18 m głębokości) zbiornik wodny położony przy ujściu rzeki Polochic, wpadającej potem do Zatoki Honduraskiej. Chociaż jezioro pozostaje w większej części słodkowodne, ze względu na wiatr czasem dostaje się do niego woda morska, ponieważ niektóre morskie gatunki (np. żarłacz tępogłowy Carcharinus leucas, tarpon Megalops atlanticus oraz delfin Tursiops truncatus) są w nim obecne. Niemniej, ichtiofauna jest zdominowana przez gatunki pierwotnie (np. Characidae) oraz wtórnie słodkowodne (np. Cichlidae oraz Poeciliidae) (Davies, 1973).

Temperatura waha się pomiędzy 24-28 stopni C w zależności od głębokości i pory roku, a przewodność wynosi od 150-250 μS, natomiast poziom nasycenia tlenem jest bliski 100%. Podłoże stanowi miękki muł. Przejrzystość wody wynosi około 2-3 metrów. Średni odczyn pH w ciągu roku to 7,8 (Machorro Sagastume, 1996, Michot et al., 2002, Rusty Wessel, komunikacja prywatna).

Pokarm: Nie jest wiadomo, czym Cincelichthys bocourti żywi się w naturalnym środowisku. Jej bliska krewna, C. pearsei jest owocożerna, więc może się to również tyczyć C. bocourti. Cincelichthys bocourti posiada dłutowate zęby, więc niemal pewnym jest, że w jakimś stopniu jest to gatunek roślinożerny. Powszechną techniką stosowaną przez rybaków na jeziorze Izabal, którzy łowią te ryby (Woodland, 2001) jest wrzucenie połówki orzecha kokosowego do wody przed zarzuceniem siatki narzutowej, co ma być przynętą zarówno na C. bocourti jak i V. maculicauda. Zachowanie to jest w zgodzie z moimi obserwacjami Paratheraps melanurus, który oczekuje na spadnięcie owocu z drzewa, a gdy tak się dzieje, szybko się na niego rzuca.

Rozmnażanie: Nic nie wiadomo o zachowaniach tarłowych C. bocourti w jej naturalnym środowisku.

Akwarystyka: Po tym, jak Ross Socolof wraz ze swoim zespołem upolował na kuszę okaz C. bocourti w Rio Moho w 1984 roku (Socolof, 1984), Ross próbował wprowadzić te ryby do akwarystyki. W kwietniu 1994 roku (Socolof et al., 1994) w towarzystwie Harry'ego Spechta oraz Rusty'ego Wessela, odwiedził on jezioro Izabal z nadzieją odnalezienia kolejnych osobników C. bocourti. Wszyscy napotkani rybacy mówili im o rzadkości tych ryb. Po długotrwałych poszukiwaniach udało im się za 18 quetzali kupić od rybaka dziewięć dorosłych osobników znajdujących się nadal w jego canoe. Z tej liczby pięć było żywych W czasie tej samej wyprawy przy pomocy sieci ciągnionej udało im się odłowić sześć małych, paskowanych młodych osobników. Udało im się przywieść je żywe do Louisville [USA] (zahaczywszy przez tydzień o Honduras) gdzie zostały rozmnożone przez Rusty'ego Wessela i rozpowszechnione wśród amerykańskich akwarystów.

Cincelichthys bocourti pojawia się w europejskiej literaturze poświęconej pielęgnicom w 1998 roku (Stawikowski et al., 1998:382) wraz ze zdjęciem, ale niewielką dozą informacji o ich hodowli.

Cincelichthys bocourti są bardzo płochliwe, zwłaszcza, gdy są młode. Z tego powodu wymagają dobrze urządzonego akwarium zapewniającego liczne kryjówki. Piach i drewno stanowią dla tych ryb naturalne dekoracje, ale w akwarium można umieścić również skały i doniczki. Długość akwarium powinna wynosić co najmniej 1,8 metra, ale im większe tym lepsze. Należy przy tym pamiętać o rozmiarach osiąganych przez te ryby. C. bocourti nie jest wyjątkowo agresywna i może być trzymana wraz z innymi dużymi pielęgnicami środkowoamerykańskimi, takimi jak Vieja maculicauda, na które może skierować nieco agresji w czasie tarła, ale nie jest przy tym zabójcza.

Karmienie Cincelichthys bocourti w niewoli nie jest problematyczne, ponieważ już od młodego wieku zjada ona każde podawane pokarmy (Woodland, 2001). Jako że najprawdopodobniej jest to roślinożerca, trzeba mieć to na uwadze dobierając dla niej dietę.

Dojrzałość płciowa jest osiągana w wieku około dwóch lat (Woodland, 2001). Atrakcyjne barwy godowe obejmują wzmocnienie złoto-pomarańczowego koloru na bokach, a także czerni pasów, które, otoczone przez jasnoniebieski nalot tworzą wyjątkowo kontrastowy wygląd. Pojawia się też czarny obszar w dolnej części głowy, począwszy od spodu pyska po podstawę płetw piersiowych. Pary składają ikrę na skałach, a młode są umieszczane w uprzednio wykopanych dołkach do czasu aż zaczną swobodnie pływać (Rusty Wessel, komunikacja prywatna). Narybek znajduje się pod opieką pary i jest łatwy do wykarmienia naupliusami artemii (nawet dekapsułowanymi - Woodland, 2001) i na swoich bokach prezentują charakterystyczny wzór czarnych pręg.

Ochrona: Cincelichthys bocourti nie jest wpisany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych IUCN jako. Chociaż Cincelichthys bocourti jest rzadka w swoim naturalnym środowisku, to zamieszkuje dosyć dobrze chronione obszary.

Komentarze: Vaillant oraz Pellegrin (1902:85) umieścili Cincelichthys bocourti w rodzaju Neetroplus, ponieważ uznali ją za podobną do Herichthys carpintis, który również wówczas znajdował się w rodzaju Neetroplus. W tym samym rodzaju ujęli Hypsophrys nicaraguensis i Neetroplus nematopus, podając diagnozę rozpoznawczą dla tych trzech gatunków. Choć o tym nie wspomniano, to bardzo prawdopodobne jest, że powodem dla takiego umiejscowienia były dłutowate w kształcie zęby obecne w pierwszym rzędzie obydwu szczęk C. bocourti, o czym jest mowa w jej opisie. Klasyfikacje pielęgnic oparte na kształcie zębów były wówczas powszechne.

Ze względu na wykazywane podobieństwo do Herichthys carpintis, Regan (1905:435) reklasyfikował C. bocourti do Herichthys, jako że uważał Neetroplus carpintis za młodszy synonim Herichthys cyanoguttatus.

Miller (Miller, 1966:792) reklasyfikował C. bocourti do Cichlasoma wraz z większością pielęgnic środkowoamerykańskich, ale utrzymał ją w sekcji Herichthys. W tej samej sekcji umieścił on również H. geddesi i H. pearsei. Ta reklasyfikacja była oparta na liczbie pięciu twardych promieni płetwy odbytowej u Cichlasoma, zamiast czterech u Aequidens oraz na innych powodach.

Gdy rodzaj Cichlasoma został mocno uszczuplony w 1983 roku to właśnie Miller (Miller, 2005:384) zasugerował przeniesienie zarówno bocourti jak i blisko spokrewnionej pearsei w rodzaju Vieja. Nie podał przy tym żadnych powodów, ale najprawdopodobniej kierowały nim kształt ciała i ogólny czarny wzór na ciele. Chociaż ogłosił on pracę nad artykułem zawierającym szczegóły, ów artykuł nigdy się nie ukazał.

Literatura (18):

  • Davies, W. D. 1973. "Lake Izabal fisheries survey". International Center for Aquaculture. Department of fisheries and allied aquacultures, Auburn University. pp. 1-21 (crc06786)
  • Greenfield, David W & J.E. Thomerson. 1997. "Fishes of the continental waters of Belize". University Press of Florida, USA. pp. i-xvii 1-311 (crc01631) (streszczenie)
  • Hubbs, Carl Leavitt. 1936. "XVII. Fishes of the Yucatan Peninsula". The Cenotes of Yucatán, a Zoological and Hydrographic Survey. (457) pp. 157-287 (crc00250)
  • Kullander, Sven. 2003. "Family Cichlidae (Cichlids)". Check list of the freshwater fishes of South and Central America. pp. 605-654 (crc01092)
  • López-Fernández, Hernán & K.O. Winemiller & R.L. Honeycutt. 2010. "Multilocus phylogeny and rapid radiations in Neotropical cichlid fishes (Perciformes: Cichlidae: Cichlinae)". Molecular Phylogenetics and Evolution. 55(3): 1070–1086 (crc02456) (streszczenie)
  • Machorro Sagastume, Rudy Antonio. 1996. "Water quality at Lago de Izabal, Guatemala: Geochemical characterization and assessment of trophic status". ETD Collection for University of Texas, El Paso (crc06783) (streszczenie)
  • McMahan, Caleb D. & W.A. Matamoros, K.R. Piller & P. Chakrabarty. 2015. "Taxonomy and systematics of the herichthyins (Cichlidae: Tribe Heroini), with the description of eight new Middle American Genera". Zootaxa. v. 3999(n. 2), pp. 211-234 (crc06794) (streszczenie)
  • McMahan, Caleb D. & A.D. Geheber & K.R. Piller. 2010. "Molecular Systematics of the Enigmatic Middle American Genus Vieja (Teleostei: Cichlidae)". Molecular Phylogenetics and Evolution. 57(3):1293-1300 (crc02683) (streszczenie)
  • Michot, Thomas C & R.G. Boustany, A. Arrivillaga & B. Perez. 2002. "Impacts of Hurricane Mitch on Water Quality and Sediments of Lake Izabal, Guatemala". USGS Open File Report. v. 3(n. 180), pp. 1-20 (crc06784) (streszczenie)
  • Miller, Robert Rush. 2005. "Freshwater Fishes of Mexico". University of Chicago Press, Chicago. pp. 1-524 (crc01245)
  • Miller, Robert Rush. 1966. "Geographical distribution of Central American freshwater fishes". Copeia. v. 1966 (n. 4); pp. 773-802 (crc01105)
  • Regan, Charles Tate. 1905. "A revision of the fishes of the American cichlid genus Cichlosoma and of the allied genera". Annals and Magazine of Natural History. (Ser. 7) vol. 16; pp 60-77; 225-243; 316-340; 433-445 (crc00042)
  • Socolof, Ross & R. Wessel. 1994. "In pursuit of "C." (Herichthys) bocourti (Vaillant and Pellegrin 1902), the Golden Mojarra". Buntbarsche Bulletin. (n. 162), pp. 1-8 (crc04541)
  • Socolof, Ross. 1984. "Expedition To Quintana Roo And Rio Moho". The Cichlid Room Companion (crc02031)
  • Stawikowski, Rainer & U. Werner. 1998. "Die Buntbarsche Amerikas, Band1". Ulmer Verlag, Stuttgart (crc01090)
  • Vaillant, Leon Louis & J. Pellegrin. 1902. "Cichlidés nouveaux de l'Amérique Centrale". Bulletin du Musée National d'Histoire Naturelle. 8; pp 85-86 (crc00021)
  • Woodland, Dan. 2001. "Spawning the Golden Mojarra Herichthys bocourti". Cichlid News Magazine (crc00619)
  • Říčan, Oldřich & R. Zardoya & I. Doadrio. 2008. "Phylogenetic relationships of Middle American cichlids (Cichlidae, Heroini) based on combined evidence from nuclear genes, mtDNA and morphology". Molecular Phylogenetics and Evolution. 49: 941-957 (crc01818) (streszczenie)

Katalogi zewnetrzne: Catalog of Fishes, Encyclopedia of Life, FishBase, ZooBank.

Cytat:

Artigas Azas, Juan Miguel. (lipca 15, 2015). "Cincelichthys bocourti (Vaillant & Pellegrin, 1902)". Cichlid Room Companion. Źródło: na września 19, 2019, od: https://cichlidae.com/species.php?id=184&lang=pl.